Doğum izni sonrası görev değişikliğine Yargıtay'dan ayrımcılık kararı!

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, doğum izninden döndükten sonra uzmanlık alanı dışında görevlendirilen kadın banka çalışanıyla ilgili önemli bir karara imza attı. Yüksek mahkeme, işverenin görev değişikliğini somut gerekçelerle açıklayamadığını belirterek ayrımcılık tazminatı talebinin reddedilmesini hukuka aykırı buldu. Karar, doğum izni sonrası çalışan hakları açısından dikkat çekti.

Doğum izninden döndü, görev yeri değiştirildi

Özel bir bankada kıdemli analist olarak görev yapan kadın çalışan, ikiz bebeklerine hamile kalmasının ardından doğum iznine ayrıldı. İzin süresince bankanın, çalışanın yerine başka bir personel görevlendirdiği belirtildi.

Doğum iznini tamamlayarak işine dönen kadın, daha önce uzmanlaştığı yatırım, araştırma ve hisse senedi analizleri yerine sigortacılık sektörünü takip etmekle görevlendirildi.

Yeni görevinin mesleki uzmanlığıyla örtüşmediğini savunan çalışan, bu değişikliğin kariyerini olumsuz etkilediğini ileri sürdü.

Prim ve maaş zammı nedeniyle de anlaşmazlık yaşandı

Kadın çalışan, görev değişikliğinin yanı sıra doğum izni öncesinde hak kazandığı primlerin kendisine ödenmediğini ve diğer çalışanlara göre daha düşük oranda maaş zammı aldığını iddia etti.

Hamilelik döneminden itibaren yöneticisinin kendisine yönelik olumsuz tutumlar sergilediğini öne süren çalışan, bu davranışların zamanla psikolojik tacize dönüştüğünü savundu.

Banka yönetimine yaptığı başvurulardan sonuç alamadığını belirten kadın, eski görevine dönme ve mali haklarının düzeltilmesi taleplerinin karşılanmaması üzerine iş sözleşmesini haklı nedenle feshetti.

Ardından banka aleyhine kıdem ve manevi tazminat, fazla mesai ücreti, yıllık izin alacağı, prim ödemeleri, tedavi giderleri ve ayrımcılık tazminatı talepleriyle dava açtı.

İş Mahkemesi ayrımcılık tazminatını reddetti

Dava sürecinde banka yönetimi, çalışanın doğum izninden sonra işine geri döndüğünü ve sigortacılık sektörünün takibinin kıdemli analistlerin görevleri arasında bulunduğunu savundu.

İşveren, yapılan görevlendirmenin iş sözleşmesinde esaslı bir değişiklik anlamına gelmediğini ileri sürdü.

Dosyayı değerlendiren İş Mahkemesi, kadın çalışanın kıdem tazminatına hak kazandığına hükmetti. Ancak ayrımcılık ve manevi tazminat taleplerini kabul etmedi.

Mahkeme, işyerinde sistematik psikolojik taciz uygulandığına ilişkin yeterli delil bulunmadığı kanaatine vardı. İlk derece mahkemesinin kararı, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da uygun bulundu.

Yargıtay: Ayrımcılık iddiasında ispat yükü işverene geçebilir

Uyuşmazlığın temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin gündemine taşındı.

Yüksek mahkeme, kadın çalışanın doğum izni sırasında yerine başka bir personelin alındığını ve işe dönüşünde önceki uzmanlık alanından farklı bir görevle karşılaştığını değerlendirdi.

Yargıtay, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5'inci maddesinde düzenlenen eşit davranma ilkesine dikkat çekti.

Kararda, çalışanın ayrımcılık yapıldığı ihtimalini güçlü biçimde ortaya koyan deliller sunması durumunda, ayrımcılık yapılmadığını ispatlama yükümlülüğünün işverene geçeceği vurgulandı.

Görev değişikliğine somut gerekçe sunulamadı

Yargıtay, dosyadaki deliller ve tanık beyanlarını dikkate alarak kadın çalışanın doğum izni sonrasında neden farklı bir alanda görevlendirildiğinin işveren tarafından yeterince açıklanamadığı sonucuna ulaştı.

İşverenin, çalışanın önceki görevinden uzaklaştırılmasını ve kendisine uygulanan farklı muameleyi haklı gösterecek somut olgular ortaya koyamadığı belirtildi.

Bu nedenle ayrımcılık tazminatı talebinin reddedilmesini hatalı bulan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ilgili kararı bozdu.

Doğum izni sonrası çalışan hakları açısından önemli karar

Yargıtayın kararı, doğum izninden dönen çalışanların görev değişikliklerinde eşit davranma ilkesinin önemini bir kez daha gündeme taşıdı.

Karar, her görev değişikliğinin doğrudan ayrımcılık sayılacağı anlamına gelmiyor. Ancak çalışanın ayrımcılık ihtimalini güçlü biçimde gösteren olgular ortaya koyması hâlinde işverenin farklı uygulamanın gerekçelerini somut delillerle açıklaması gerekiyor.

Yüksek mahkemenin bozma kararıyla birlikte kadın banka çalışanının ayrımcılık tazminatı talebinin hukuki değerlendirmesi yeniden yapılacak.