Sosyal Hayattan Toptan İstifa" Etme Dönemi

İnsan sosyal bir hayvandır derler; birlikte yaşar, kalabalıklar içinde var olur, akşamları dost meclislerinde dertleşerek ruhunu dinlendirir. Aristoteles bu teoriyi ortaya attığında muhtemelen ortada enflasyon, kurye ücretleri, masraf paylaşımları veya dört haneli hesap özetleri yoktu. Günümüzün modern insanı için sosyal hayat, artık keyifli bir dinlenme seansı olmaktan çıkıp, bütçeyi ipotek altına alan küçük çaplı bir finansal kriz yönetimine dönüştü. Arkadaş grubundan gelen o masum görünen "Hadi bu akşam buluşalım, iki kahve içip iki lafın belini kıralım" teklifi, artık cüzdanda çınlayan bir tehlike çanı gibi yankılanıyor.

Eskiden arkadaşlarla dışarıda buluşmak spontane bir karardı; ararsın, "şurada buluşalım" denir, gidilir, iki çay üç simit yenir, hayat akıp giderdi. Şimdi ise o buluşma masasına oturmak, neredeyse bir kredi başvuru sürecinin ön onay aşaması kadar detaylı bir bütçe planlaması gerektiriyor. Mekâna varmadan önce içten içe yapılan hesaplamalar başlar: Kahvenin litresi, yanındaki mini kurabiyenin kâr marjı, taksi parası veya eve dönerken toplu taşımaya ödenecek bilet tutarı… Masaya oturduğunuzda herkesin yüzünde o neşeli maske vardır ama gözlerin ucu istemsizce menüdeki fiyatlara, özellikle de sağ alt köşedeki o korkunç rakamlara kilitlenmiştir. 

İşte bu noktada modern insan, sosyal hayattan kopmamakla iflas etmemek arasında bocalarken müthiş bir diplomasi ve bahane üretme sanatında ustalaşır. Arkadaş grubunun WhatsApp grubuna düşen o davet mesajına anında cevap verilemez; önce derin bir sessizlik seansı yapılır, ardından hayatın olağan akışına tamamen aykırı, yaratıcı ve bir o kadar da acıklı bahaneler zinciri devreye sokulur. 

"Valla bu ara tam bir içsel arınma ve Chakra dengeleme haftasındayım, evden dışarı adım atmam yasak."

"Evdeki fesleğenim son zamanlarda biraz melankolik, onun ruhsal sıkıntılarıyla ilgileniyorum, yalnız bırakamam."

"Gece yarısından sonra gelen gizli bir verimlilik dürtüsüyle eve mutfak dolabı monte etmeye karar verdim, o yüzden bu hafta dışarı çıkmıyorum." 

Bahane havuzu o kadar genişlemiştir ki, bir süre sonra insan kendi yalanlarına kendisi de inanmaya başlar. Dışarı çıkmamak için üretilen bu mazeretler, aslında cüzdanı koruma kisvesi altında yaşanan sessiz birer yalnızlaşma ritüelidir. Evde tek başına oturup porselen demlikten süzülen ucuz çayı içerken, dışarıdaki masalarda kahkahalar atan insanları sosyal medyadan izlemek bir tür modern çağ masoculuğuna dönüşür. "Ben zaten ev insanıyım, kalabalıklar bana göre değil" felsefi kalkanının arkasına sığınarak aslında ekonomik gerçekliğin soğuk yüzünden kaçarsınız. Neticede, ne tam olarak sosyal hayattan kopabiliyoruz ne de bu pahalılıkta o masalarda huzurla oturabiliyoruz. İki arada bir derede kalmış modern insan olarak, en iyi ihtimalle evde buluşma ("Hadi evde kahve içelim, herkes kendi bardağını getirsin" vizyonu) formüllerine sığınıyoruz. Neticede cüzdan sağlığı, dost meclisinden biraz daha ağır basıyor; ne de olsa boş mideyle yapılan felsefe bir yere kadar çekiliyor.